Sözlü Tarih Nedir?

İnsan doğar, yaşar ve ölür bu süreçler içerisinde iyi yada kötü yaşadıklarını devamlı hafızasında taşır. Sözlü Tarih; Tanık olunan önemli anların bir kaynak olarak kabul edildiği, geçmişte yaşananlara göre anlatılan hikayelere dayalı, tarihi belgelerin yetersiz olduğu konularda tarihsel bilgi üreten bir araştırma metodudur.

Sözlü tarih, ulusal ses/görüntü arşivi oluşturma ve kullanılabilirliğini artırmaya odaklı araştırma projeleri, eğitim atölyeleri, konferans, seminer, yayın vb. faaliyetlere ağırlık verilerek yapılır.

Sözlü Tarih'in En Önemli Özelliği

En önemli özelliği tarihin nesnesi olan insan unsurunu kendisine temel bilgi kaynağı olarak almasıdır.

Sözlü Tarih'in Amacı

Sözlü Tarih'in Amacı var olan yazılı kaynakların yanında süreç içinde varlığıyla olaylara yön vermiş yada katkıda bulunmuş olanların ağzından sosyal bir olayın anlatımı yada anımsama yoluyla yaşanmışlığın tekrar yorumlanmasıdır.

Sözlü Tarih Kaynakları

1. Aile Tarihi

2. Kurum Tarihi

3. Olay tarihi

Sözlü Tarih'in Aşamaları

1. Hazırlık Aşaması

2. Görüşmenin Yapılması ve Kaydedilmesi

3. Görüşmenin metin Haline Dönüştürülmesi

Hazırlık Aşaması

Araştırılan gerçekliğin yada sorunsalın tanımlanması, kaynakların görüşmede sistematik olarak kişiler ulaşmada, sorulacak soruların tespitinde ve konuşmanın yönlendirilmesinde yarayışlı hale getirilmesi.

Görüşmenin Yapılması ve Kaydedilmesi

Görüşülecek kişilerin kendilerini rahat ve güvende hissedebilecekleri bir yer seçilmelidir. Daha sonra bilgilerin tekrar kullanılabilir olması için ses veya video kamera ile kaydedilmesi gerekmektedir.

Görüşmenin Metin Haline Dönüştürülmesi

Bir yaşamın ya da bir deneyimin kendi varlığı ile ilişkisinin yazılı hale dönüşmesidir.

Sözlü Tarih'in Kaynakları

Sözlü Tarih'in en önemli kaynağı "İnsan Hafızası" dır. Sözlü tarih'in diğer kaynakları tarihi şiirler, hikayeler, efsaneler, mitoslar, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri olmak üzere çeşitlendirilebilir.

Tarih'e Bin Canlı Tanık Projesi

Tarih Vakfı’nın şimdiye kadar gerçekleştirdiği en büyük sözlü tarih projesi olan Tarihe Bin Canlı Tanık projesi kapsamında, 70 yaş üzeri 1000 kişi ile yapılan sözlü tarih çalışmasıdır. Bu proje ile, toplumun farklı kesimlerinden, kültürel gruplarından ve sektörlerinden belli sayıda kişinin anı ve tanıklıklarının yer alacağı ulusal bir sözlü tarih arşivinin oluşumu amaçlanmaktadır.

Dış Bağlantılar

Tarih Vakfı Tarafından Yürütülen Sözlü Tarih Projeleri